Pek kötü davranış sebebiyle boşanma, eşlerden birinin diğer eşe bedensel veya ruhsal yönden ağır zarar veren davranışlarda bulunması halinde açılabilen özel boşanma davasıdır. Bu dava, Türk Medeni Kanunu m. 162 kapsamında düzenlenmiştir.

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davası, sıradan evlilik tartışmalarından veya geçimsizlik hallerinden farklıdır. Burada eşe yönelen davranışın ağır, eziyet verici, insan onuruyla bağdaşmayan veya sağlığı bozacak nitelikte olması gerekir. Bu nedenle her kaba söz, her tartışma veya her kısa süreli huzursuzluk bu kapsama girmez.

Bu dava türünde önemli olan, davranışın evlilik içinde tahammül sınırlarını aşmasıdır. Eşin vücut bütünlüğüne, sağlığına, özgürlüğüne veya ruhsal bütünlüğüne yönelen ağır davranışlar pek kötü davranış sebebiyle boşanma kapsamında değerlendirilebilir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davası Nedir, Şartları Nelerdir?

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davası, eşlerden birinin diğer eşe ağır derecede kötü muamelede bulunması halinde açılır. Bu dava özel, mutlak ve kusura dayalı bir boşanma sebebidir.

Davanın temel şartları şunlardır:

• Davalı eşin, davacı eşe yönelik kötü bir davranışı bulunmalıdır.
• Bu davranış ağır nitelikte olmalıdır.
• Davranış eşe ıstırap vermeli, sağlığını bozmalı veya vücut bütünlüğüne yönelmelidir.
• Davalı eş kusurlu olmalıdır.
• Davacı eş, olayı affetmemiş olmalıdır.
• Dava, kanuni süre içinde açılmalıdır.

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma mutlak boşanma sebebidir. Bu nedenle dava konusu davranış ispatlandığında ayrıca evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığı araştırılmaz. Kanun, bu ağırlıktaki davranışın ortak hayatı sürdürülemez hale getirdiğini kabul eder.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Davranış Şekli

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma için davranışın yalnızca fiziksel şiddet şeklinde gerçekleşmesi gerekmez. Davranış bedensel, ruhsal, cinsel veya özgürlüğü kısıtlayıcı şekilde ortaya çıkabilir.

Örneğin eşe sürekli fiziksel şiddet uygulanması, eşin aç bırakılması, bir yere kapatılması, zorla anormal cinsel ilişkiye zorlanması veya sağlık durumunu tehlikeye düşürecek şekilde davranılması pek kötü davranış sayılabilir.

Bu noktada davranışın adı değil, eş üzerinde yarattığı etki önemlidir. Mahkeme, davranışın niteliğini, meydana geliş şeklini ve eş üzerinde bıraktığı sonucu birlikte değerlendirir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Davranışın Şiddeti

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında davranışın belirli bir ağırlığa ulaşması gerekir. Eşe basit bir rahatsızlık veren veya günlük hayat içinde yaşanabilecek geçici huzursuzluk yaratan davranışlar bu kapsamda görülmeyebilir.

Davranışın şiddeti değerlendirilirken şu hususlar önemlidir:

• Eşe fiziksel zarar verilip verilmediği,
• Davranışın sağlığı bozacak nitelikte olup olmadığı,
• Davranışın tekrarlanıp tekrarlanmadığı,
• Eylemin eziyet veya işkence boyutuna ulaşıp ulaşmadığı,
• Olayın davacı eşte korku, acı veya travma yaratıp yaratmadığı.

Örneğin eşe sürekli fiziksel şiddet uygulanması, bıçak doğrultulması, ağır şekilde darp edilmesi veya yaşam koşullarını insan onuruna aykırı hale getiren davranışlarda bulunulması pek kötü davranış sebebiyle boşanma için güçlü vakıalardır.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Davranışın Sayısı

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma için davranışın mutlaka defalarca tekrarlanması gerekmez. Tek bir olay, yeterince ağırsa boşanma sebebi olabilir. Burada sayıdan çok davranışın ağırlığı ve etkisi önemlidir.

Ancak bazı durumlarda tekil olay yeterli görülmeyebilir. Örneğin kısa süreli bir tartışma, hafif bir itişme veya etkisi sınırlı bir olay, tek başına pek kötü davranış seviyesine ulaşmayabilir. Buna karşılık eşe bıçakla saldırılması, ağır darp veya özgürlüğün kısıtlanması gibi tek bir olay dahi yeterli olabilir.

Sürekli hale gelen davranışlarda ise olayların bütünü değerlendirilir. Birçok küçük olay bir araya geldiğinde, eş üzerinde ağır bir psikolojik veya fiziksel baskı oluşturuyorsa pek kötü davranış sebebiyle boşanma gündeme gelebilir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Davranışın Belirlenmesi

Mahkeme, pek kötü davranışın varlığını somut olaya göre belirler. Bu nedenle dava dilekçesinde yalnızca “eşim bana kötü davrandı” demek yeterli değildir. Olaylar tarih, yer, şekil ve delillerle açıklanmalıdır.

Davranışın belirlenmesinde şu sorular önem taşır:

• Davranış tam olarak ne zaman gerçekleşti?
• Eylem nasıl meydana geldi?
• Olay sırasında kimler vardı?
• Davacı eş hangi zarara uğradı?
• Olaydan sonra hastane, karakol veya savcılık süreci oldu mu?
• Davranış daha önce de tekrarlandı mı?

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında başarı, olayların hukuki kalıba doğru yerleştirilmesine bağlıdır. Ağır bir olay yanlış sebebe dayandırılırsa dava stratejisi zayıflayabilir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davası İspatı ve Delilleri Nelerdir?

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında ispat yükü, bu iddiayı ileri süren eştedir. Davacı eş, pek kötü davranışın gerçekleştiğini somut delillerle ortaya koymalıdır.

Bu davada kullanılabilecek deliller şunlardır:

• Tanık beyanları,
• Hastane raporları,
• Adli tıp raporları,
• Kolluk tutanakları,
• Savcılık ve ceza dosyası kayıtları,
• Fotoğraf ve video kayıtları,
• Mesaj, e-posta ve sosyal medya yazışmaları,
• 6284 sayılı Kanun kapsamında alınan koruma kararları,
• Psikolojik destek veya tedavi kayıtları.

Delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi gerekir. Hukuka aykırı yollarla elde edilen kayıtlar, davada beklenen sonucu vermeyebilir. Bu nedenle özellikle ses kaydı, görüntü kaydı ve dijital yazışmalar bakımından dikkatli hareket edilmelidir.

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma çoğu zaman ceza hukuku boyutu da taşıyabilir. Ancak boşanma davası açmak için ceza davasının sonuçlanması zorunlu değildir. Aile mahkemesi, kendi dosyasındaki delilleri değerlendirerek karar verir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davası Ne Zaman Açılmalıdır, Dava Hakkı Ne Zaman Düşer?

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davası, davranışın öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her halde olayın gerçekleşmesinden itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücü süredir.

Hak düşürücü süre geçtikten sonra artık aynı olaya dayanılarak pek kötü davranış sebebiyle boşanma talep edilemez. Bu durumda şartları varsa evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanmak mümkün olabilir. Ancak özel sebebe dayalı dava hakkı süre kaçırıldığı için düşer.

Süre hesabında olayın öğrenilme tarihi önemlidir. Davacı eş, davranışı olay günü öğrenmişse 6 aylık süre o tarihte başlar. Eğer davranış sonradan öğrenilmişse, öğrenme tarihi dikkate alınır.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Eşin Affedilmesi Dava Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Evet. Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında affeden eşin dava hakkı ortadan kalkar. Af, açık bir sözle yapılabileceği gibi bazı davranışlarla da ortaya çıkabilir.

Ancak af değerlendirmesi dikkatli yapılmalıdır. Çünkü aile baskısı, ekonomik zorunluluk, çocukların durumu veya güvenlik kaygısı nedeniyle aynı evde kalmak her zaman af anlamına gelmez. Mahkeme, gerçekten bağışlama iradesi olup olmadığını somut olayın şartlarına göre inceler.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Af Sayılan Davranışlar

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma bakımından af sayılabilecek davranışlar şunlardır:

• Eşin açıkça affedildiğinin söylenmesi,
• Olaydan sonra evlilik birliğinin uzun süre olağan şekilde sürdürülmesi,
• Tarafların barışarak ortak hayatı yeniden kurması,
• Dava konusu olayın bağışlandığını gösteren yazılı veya sözlü beyanlar,
• Olayın hoşgörüyle karşılandığını gösteren davranışlar.

Af kişiye sıkı sıkıya bağlıdır. Bu nedenle temsilci aracılığıyla geçerli şekilde af iradesi açıklanması mümkün değildir. Ayrıca aldatma, korkutma veya baskı altında gerçekleşen af iradesi geçerli kabul edilmeyebilir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Af Sayılmayan Davranışlar

Her davranış af sayılmaz. Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında özellikle şu haller tek başına af kabul edilmemelidir:

• Ceza şikayetinden vazgeçmek,
• Şikayetçi olmamak,
• Çocuklar için iletişim kurmak,
• Geçici olarak aynı evde kalmak,
• Koruma kararı talep etmek,
• Tedbir nafakası istemek,
• Delil toplamak için beklemek,
• Aile arabuluculuğu niteliğinde görüşmelere katılmak.

Ceza dosyasından vazgeçmek, her zaman boşanma davasından da vazgeçildiği anlamına gelmez. Kişi eşinin ceza almasını istemeyebilir; fakat bu, evliliği devam ettirmek istediği anlamına gelmeyebilir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasının Sonuçları Nelerdir?

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davası kabul edilirse mahkeme boşanmaya karar verir. Bunun yanında tarafların taleplerine göre tazminat, nafaka, velayet ve çocukla kişisel ilişki gibi konular da değerlendirilir.

Bu dava türünde davalı eşin ağır kusurlu kabul edilmesi mümkündür. Bu durum özellikle maddi tazminat, manevi tazminat ve yoksulluk nafakası bakımından önem taşır.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davası Maddi Tazminat

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma sonucunda kusursuz veya daha az kusurlu eş, maddi tazminat talep edebilir. Maddi tazminat, boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen taraf lehine hükmedilir.

Tazminat miktarı belirlenirken tarafların kusur durumu, ekonomik güçleri, evliliğin süresi, olayların ağırlığı ve boşanmanın taraf üzerindeki etkileri dikkate alınır.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davası Manevi Tazminat

Pek kötü davranış, çoğu durumda kişilik hakkına saldırı niteliği taşır. Bu nedenle pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında manevi tazminat talep edilmesi mümkündür.

Manevi tazminat, mağdur eşin yaşadığı elem, korku, acı, psikolojik yıpranma ve kişilik hakkı ihlalinin karşılığıdır. Özellikle fiziksel şiddet, cinsel zorlamalar, ağır baskı veya eziyet niteliğindeki davranışlarda manevi tazminat talebi önem kazanır.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasının Velayet Hususuna Etkisi

Velayet konusunda esas ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında eşe yönelik ağır şiddet veya kötü muamele ispatlanmışsa, bu durum velayet değerlendirmesinde etkili olabilir.

Mahkeme, çocuğun güvenliği, psikolojik durumu, ebeveynlerin davranışları ve bakım imkanlarını değerlendirir. Şiddet uygulayan eşle çocuk arasında kişisel ilişki kurulurken sınırlama, refakatçi eşliğinde görüşme veya koruyucu tedbirler gündeme gelebilir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Yoksulluk Nafakası

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak şartıyla yoksulluk nafakası talep edebilir. Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında mağdur eşin kusuru daha ağır değilse, lehine yoksulluk nafakasına hükmedilebilir.

Yoksulluk nafakası miktarı belirlenirken tarafların gelirleri, giderleri, yaşam standartları ve çalışma imkanları dikkate alınır. Nafaka talep edilmezse mahkeme kendiliğinden yoksulluk nafakasına hükmetmez.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında İştirak Nafakası, Çocuk İçin Verilen Nafaka

İştirak nafakası, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve gelişim giderleri için hükmedilen nafakadır. Bu nafaka, eşlerin kusurundan bağımsız olarak çocuğun ihtiyaçlarına göre belirlenir.

Velayet kendisine verilmeyen taraf, ekonomik gücü oranında çocuğun giderlerine katılır. Çocuğun yaşı, okul durumu, sağlık giderleri ve tarafların mali durumu iştirak nafakası miktarında belirleyicidir.

Pek Kötü Davranış Sebebi ile Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla görülür.

Yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya davadan önce son 6 ay birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Dava açılmadan önce olaylar kronolojik olarak hazırlanmalı, deliller belirlenmeli ve dava dilekçesinde TMK m. 162’ye dayalı özel boşanma sebebi açıkça gösterilmelidir.

Sonuç

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma, evlilik içinde eşe yönelen ağır, eziyet verici ve insan onuruyla bağdaşmayan davranışlar için öngörülmüş özel bir boşanma sebebidir. Bu dava türünde yalnızca geçimsizlik değil, eşin vücut bütünlüğüne, sağlığına veya ruhsal bütünlüğüne yönelen ağır bir davranış aranır.

Pek kötü davranış sebebiyle boşanma davası açılmadan önce olayın gerçekten TMK m. 162 kapsamında kalıp kalmadığı, dava süresinin geçip geçmediği, af anlamına gelebilecek bir davranış bulunup bulunmadığı ve delillerin yeterliliği dikkatle incelenmelidir.

Bu nedenle dava dilekçesi yalnızca olay anlatımıyla sınırlı kalmamalı; davranışın şekli, ağırlığı, etkisi, delilleri ve boşanmanın mali sonuçları birlikte değerlendirilmelidir. Doğru hazırlanan bir dava stratejisi, hem boşanma kararı hem de tazminat, nafaka ve velayet talepleri bakımından belirleyici olacaktır.