Çekişmeli Boşanma Davası Nedir? Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Boşanma, evlilik birliğinin sona erdirilmesi anlamına gelir ve Türk Medeni Kanunu’na göre iki şekilde gerçekleşebilir: anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma. Anlaşmalı boşanma, eşlerin tüm hususlarda mutabık kalmasıyla mümkün olurken; taraflar arasında anlaşma sağlanamaması durumunda çekişmeli boşanma davası gündeme gelir. Bu yazıda çekişmeli boşanma davasının ne olduğu, süreci ve dikkat edilmesi gereken önemli noktalar ele alınacaktır.
Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?
Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanma ya da boşanmanın ferileri (velayet, nafaka, tazminat vb.) konusunda uzlaşamaması halinde açılan dava türüdür. Bu tür davalarda taraflardan biri boşanmak isterken diğeri boşanmak istemeyebilir veya her iki taraf boşanmak istese bile nafaka, velayet, mal paylaşımı gibi konularda anlaşmazlık yaşayabilir. Bu durumda, boşanmanın gerçekleşebilmesi için mahkemenin tarafların sunduğu delilleri ve tanıkları değerlendirerek bir karar vermesi gerekir.
Hangi Sebeplerle Çekişmeli Boşanma Açılabilir?
Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri genel ve özel sebepler olmak üzere ikiye ayrılır. Genel sebep, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır (TMK m. 166). Özel sebepler ise zina, hayata kast, kötü muamele, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığıdır. Çekişmeli boşanma davasında bu sebeplerden birine ya da birkaçına dayanılarak dava açılabilir. Davayı açan taraf, iddialarını ispat etmekle yükümlüdür.
Süreç Nasıl İşler?
- Dava Dilekçesi ile Başvuru: Çekişmeli boşanma davası, yetkili ve görevli Aile Mahkemesi’ne verilecek dava dilekçesi ile başlatılır. Dava, eşin yerleşim yeri ya da davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
- Ön İnceleme Duruşması: Mahkeme, tarafların dava konusundaki anlaşmazlıklarını tespit eder ve delillerin sunulması için süre verir.
- Tahkikat Aşaması: Bu aşamada tanıklar dinlenir, belgeler incelenir ve taraflar ifade verir.
- Sözlü Yargılama ve Karar: Tüm delillerin toplanmasının ardından taraflar son beyanlarını sunar ve mahkeme boşanma hakkında karar verir.
- İstinaf ve Temyiz: Taraflar, verilen karara karşı istinaf ve ardından temyiz yoluna başvurabilirler.
Nelere Dikkat Edilmeli?
- Delil Hazırlığı: Boşanma sebebi olarak gösterilen olgular mutlaka ispatlanmalıdır. Yazışmalar, fotoğraflar, ses kayıtları, tanık beyanları gibi deliller önceden hazırlanmalıdır.
- Hak Kaybı Riskleri: Özellikle maddi ve manevi tazminat, nafaka, velayet gibi konulara dair hak kaybı yaşanmaması için uzman bir avukattan hukuki destek alınması önemlidir.
- Uzun Süreç: Çekişmeli boşanma davaları, delil toplanması ve tanık dinlenmesi gibi nedenlerle genellikle uzun sürer. Bu süreçte tarafların psikolojik olarak hazırlıklı olması gerekir.
- Çocukların Durumu: Velayet konusunda çocuğun üstün yararı esas alınır. Tarafların çocukla olan ilişkisi, bakım koşulları ve iletişimleri bu karar üzerinde belirleyicidir.
Sonuç
Çekişmeli boşanma davaları, yalnızca evlilik birliğinin sona ermesi değil; aynı zamanda tarafların ekonomik ve sosyal düzenlerinin yeniden şekillenmesi anlamına gelir. Bu nedenle dikkatli bir hukuki süreç yönetimi şarttır. Tarafların profesyonel destek alarak, duygusal tepkilerden ziyade objektif delillerle hareket etmesi hem davanın süresini kısaltacak hem de hak kayıplarını önleyecektir. Boşanma süreci ne kadar zorlu olursa olsun, doğru hukuki yönlendirme ile bu süreç daha az yıpratıcı bir şekilde atlatılabilir.