Nişan atma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası nişanlılığın haksız yere bozulması sebebiyle açılacak davalardandır. Nişanın atılmasında kusuru bulunmayan taraf yaptığı harcamalar ve maddi külfetler karşılığında maddi tazminat isteyebileceği gibi kişilik hakkının saldırıya uğraması durumunda da manevi tazminat isteme hakkına sahiptir.
Nişanlanma aile hukukuna özgü bir evlenme sözleşmesidir. Nişanlılardan birinin kusurlu davranışı sebebiyle nişanın bozulması ya da nişanlılardan birinin hiçbir sebep yokken nişanı atması durumunda nişan giderlerini, kusursuz tarafın maddi kayıplarını ve kusursuz tarafın kişilik haklarına yapılmış olan saldırı karşılığında manevi tazminatını ödemekle yükümlüdür. Nişan atılması nedeniyle maddi tazminat ve manevi tazminat açılabilmektedir. Bu iki dava ayrı ayrı açılabileceği gibi tek dava içerisinde de açılabilmektedir.
Nişan Atma Nedeniyle Maddi Tazminat Davası
Nişan atma nedeniyle maddi tazminat davası nişanlılardan birinin haklı bir sebebe dayanmayarak nişanı attığı veya nişanlılardan birinin kusurlu davranışı sebebi ile nişanın bozulduğu takdirde açılan bir davadır. Kusursuz taraf evlenme amacıyla yaptığı harcamalar nedeniyle haksız yere nişanı bozan ya da nişanın bozulmasına sebebiyet veren taraftan maddi tazminat isteme hakkına sahiptir.
Nişan Atma Nedeniyle Maddi Tazminat Davası Koşulları
Geçerli bir nişanlılık bulunmalıdır
Maddi tazminat istenebilmesi için geçerli bir nişanlılık ilişkisinin olması gerekir. Geçerli bir nişanlılığın en temel hususu tarafların birbirlerine karşı evlenme vaadi bulunmasıdır. Evlenme vaadi olmadan birlikte yaşayan kişiler, flört eden ve evliliğe dair planlar gerçekleştirmeyen kişiler, aynı evi paylaşan ancak evlilik niyeti göstermeyen kişiler, serbest yaşayan kişiler ilişkisinin bitmesi üzerine nişan atma nedeniyle maddi tazminat davası açamaz.
Nişan atılmış Olmalıdır.
Maddi tazminat istenilebilmesi için geçerli bir şekilde kurulan nişanlılığın atılmış, sona ermiş olması gerekir. Nişanın herhangi bir sebep gösterilmeden bozulması durumunda da nişan haklı bir sebep olmadan atılmış sayılarak aynı hukuki sonucu doğurur. Nişanı haklı bir sebep olmadan atan taraf maddi tazminat ödeyeceği gibi nişanın atılmasına sebep olan kusurlu davranışlarda bulunan taraf da maddi tazminat ödeme yükümlülüğü altına girer. Nişan, taraflardan birine ait kusurlu bir davranış sebebi ile atıldığı zaman maddi tazminat istenebilir. Bu kusurlu davranış kanunda açıkça sayılmamış olup uygulamada verilen kararlar çerçevesinde şekillenmektedir. Aşırı borçlanmak, haciz gelmesine sebebiyet vermek, kumar oynamak, borçlarını ödememek, aşırı derecede şans oyunu oynamak, çalışmamak ve benzeri örneklerle bu kusurlar çoğaltılabilir.
Zarar Bulunmalıdır.
Nişanın atılması durumunda maddi tazminat istenilebilmesi için davacının zarara uğramış olması gerekmektedir. Bu maddi zararlar farklı şekillerde gerçekleşmiş olabilir;
-Katlandığı maddi fedakarlıklar şeklinde gerçekleşmiş olabilir. Bu maddi fedakarlıklar işten ayrılma, iş tekliflerini reddetme, işini değiştirme, ev arsa vb taşınmazları satma, araba motor vb taşınırları satma şeklinde zararlar bulunabilir
-evlenme amacıyla yapılan harcamalar şeklinde gerçekleşmiş olabilir. Evlenme amacıyla yapılan harcamaların zararlarını da isteyebilir, bu harcamalara oturulacak evin kiralanması, ev eşyalarının alınması, oturulacak eve boya badana tesisat vb gibi harcamaların yapılması örnek olarak gösterilebilir
-nişan giderleri şeklinde gerçekleşmiş olabilir. Nişan giderlerini de isteyebilir. Nişan giderlerine davetiye giderleri, organizasyon giderleri, yiyecek içecek giderleri ve benzeri şekilde giderler örnek verilebilir.
Nişan Atma Nedeniyle Maddi Tazminat Davasını Kimler Açabilir;
Nişan atma nedeniyle maddi tazminat davasını nişanın atılmasında kusuru bulunmayan nişanlı, kusursuz nişanlının anne ve babası, kusursuz nişanlının anne ve babası gibi davranan diğer kişiler bu davayı açabilir. Anne ve baba gibi davranan diğer kişilerden anlaşılması gereken ise nişanlıları evlendirme amacıyla anne ve babasının yapacağı masrafları tıpkı anne ve babası gibi yapan üçüncü kişiler anlaşılmalıdır. Bu üçüncü kişiler akraba, arkadaş, aile dostu, sosyal hizmet kuruluşları olarak örnekler verilebilir. Bahsedilen tazminat davası nişanlılar için yapılan harcamalar için açılabilir. Üçüncü kişilerin kendileri için yaptıkları harcamalar istenemez. Örnek vermek gerekirse nişan için kendisine yeni bir takım elbise alan baba, adlığı takım elbisenin ücretini maddi tazminat davasına konu edemez.
Nişan Atma Nedeniyle Maddi Tazminat Davası Kimlere Karşı Açılır
Nişan atma nedeniyle maddi tazminat davası haklı bir sebep olmaksızın nişanı atan nişanlıya karşı, nişan atılmasına sebep olan kusurlu davranış sergileyen nişanlıya karşı, kusurlu olan nişanlının ölmesi durumunda mirasçılarına karşı açılabilir. Dava açılacak kişi on sekiz yaşından küçük ise maddi tazminat davasında yasal temsilcileri tarafından temsil olunur. Dava açılacak nişanlı on sekiz yaşından büyük ise dava anne ve babaya ya da üçüncü kişilere karşı açılamaz doğrudan kusurlu nişanlıya karşı açılması gerekir.
Nişanın atılması sebebiyle maddi tazminat davası ne zamana kadar açılabilir
Nişanın atılması sebebiyle maddi tazminat davası nişanın atılmasından itibaren bir yıl içerisinde açılmalıdır. Nişanın atıldığı tarihten itibaren bir yıllık süre başlar. Nişanın atılmasının sonradan öğrenilmesi bu başlangıç süresini değiştirmez.
Nişan Atma Nedeniyle Manevi Tazminat Davası
Nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktar para ödenmesini isteyebilir. Manevi zarar kişinin değerlerine kişiliğine ve onuruna karşı yapılan yıpratmadır. Kanunlarımız Manevi tazminat ile bu yapılan yıpratmanın giderilmesine çalışmıştır. Manevi tazminat alınabilmesi için kusurlu tarafın hukuka aykırı bir davranışının bulunması gerekir. Bu davranış ile kişilik hakkının zarar görmesi gerekir. Davranış ile zarar gören kişilik hakkında bağ olmalıdır.
Nişan Atma Nedeniyle Manevi Tazminat Davası Koşulları
Geçerli bir nişanlılık bulunmalı
Manevi tazminat istenebilmesi için geçerli bir nişanlılık ilişkisinin olması gerekir. Geçerli bir nişanlılığın en temel hususu tarafların birbirlerine karşı evlenme vaadi bulunmasıdır. Evlenme vaadi olmadan birlikte yaşayan kişiler, flört eden ve evliliğe dair planlar gerçekleştirmeyen kişiler, aynı evi paylaşan ancak evlilik niyeti göstermeyen kişiler, serbest yaşayan kişiler ilişkisinin bitmesi üzerine nişan atma nedeniyle manevi tazminat davası açamaz. bu koşul maddi tazminat davası ile ortak koşuldur
Nişan atılmış Olmalıdır.
manevi tazminat istenilebilmesi için geçerli bir şekilde kurulan nişanlılığın atılmış, sona ermiş olması gerekir. Nişanın herhangi bir sebep gösterilmeden bozulması durumunda da nişan haklı bir sebep olmadan atılmış sayılarak aynı hukuki sonucu doğurur. Nişanı haklı bir sebep olmadan atan taraf manevi tazminat ödeyeceği gibi nişanın atılmasına sebep olan kusurlu davranışlarda bulunan taraf da manevi tazminat ödeme yükümlülüğü altına girer. Nişan, taraflardan birine ait kusurlu bir davranış sebebi ile atıldığı zaman manevi tazminat istenebilir. Bu kusurlu davranış kanunda açıkça sayılmamış olup uygulamada verilen kararlar çerçevesinde şekillenmektedir. Aşırı borçlanmak, haciz gelmesine sebebiyet vermek, kumar oynamak, borçlarını ödememek, aşırı derecede şans oyunu oynamak, çalışmamak ve benzeri örneklerle bu kusurlar çoğaltılabilir. bu koşul maddi tazminat davasi ile ortak koşuldur.
Kişilik hakkı saldırıya uğramalıdır
Kişilik hakkına olan saldırı farklı şekillerde gerçekleşebilir, bu saldırılar duygusal saldırı(nişanlı ile alay etmek, aldatmak, küçümsemek ve benzeri davranışlar), görsel saldırı(nişanlı ile olan konuşmaları sosyal medyada paylaşmak, internet ortamına yaymak ve benzeri davranışlar), cinsel saldırı (nişanlı ile zorla cinsel ilişki içine girmek buna zorlamak ve benzeri), sosyal şiddet saldırısı (zorla giyinişini değiştirmek, başını açmasını ya da kapamasını istemek ve benzeri) , fiziksel şiddet saldırısı, ekonomik şiddet saldırısı şeklinde gerçekleşebilir.
ÖNEMLİ: Nişan atma nedeniyle manevi tazminata hükmedilebilmesi için doğal üzüntüyü aşacak şekilde zarar gerçekleşmiş olması gerekir. Nişanlılık sürecindeki anlaşmazlıklardan dolayı nişan atılması manevi tazminat davası açılmasına sebebiyet vermez, kanunlardan da açıkça anlaşılacağı üzere haksız bir davranışa maruz kalınması gerekir.
Nişan Atma Nedeniyle Manevi Tazminat Davasını Kimler Açabilir
Nişanın atılması nedeniyle manevi tazminat davasını sadece kusursuz olan nişanlı açabilir. Bu dava nişanlılar arasında olan bir davadır. Manevi tazminat isteyen nişanlı davayı açtıktan sonra vefat ederse dava mirasçıları tarafından yürütülebilir. Manevi tazminat kişiye bağlı bir hak olduğu için ayırt etme gücü olmayan küçük ya da kısıtlı bu davayı kendi başına açabilir, yasal temsilcisinin izni aranmaz. Yasal temsilci küçük veya kısıtlı adına bu davayı açamaz.
Nişan Atma Nedeniyle Manevş Tazminat Davası Kimlere Karşı Açılabilir
Nişanın atılması durumunda açılacak olan manevi tazminat davası nişanlılar arasında olan bir dava olduğu için manevi tazminat davası da sadece kusurlu olan nişanlıya karşı açılabilir.
Nişanın atılması sebebiyle manevi tazminat davası ne zamana kadar açılabilir
Nişanın atılması sebebiyle manevi tazminat davası nişanın atılmasından itibaren bir yıl içerisinde açılmalıdır. Nişanın atıldığı tarihten itibaren bir yıllık süre başlar. Nişanın atılmasının sonradan öğrenilmesi bu başlangıç süresini değiştirmez.